فصل هفتم شرايط دعاكننده از ديدگاه روايات سعيد يسار « 1 » از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه حضرت كف دستانش را رو به آسمان گرفت و فرمود : رغبت ( شوق ) اين‌چنين است ؛ آنگاه پشت دستانش را رو به آسمان گرفت و فرمود : رهبت ( هراس ) « 2 » اين‌چنين است ؛ آنگاه انگشتانش را به چپ و راست حركت داد و فرمود : تضرّع به اين صورت است ؛ سپس انگشتش را به بالا و پايين حركت داد و فرمود : تبتّل اين‌چنين است ؛ بعد از آن دستانش را مقابل صورتش به سوى قبله كشيد و فرمود : ابتهال اين‌چنين است ؛ آنگاه فرمود : تا زمانى كه اشكت جارى نشده ابتهال نكن . « 3 » در حديث ديگرى است كه آن حضرت فرمود : « استكانت در دعا اين است كه انسان در حين دعا دستانش را بر شانه‌هايش بگذارد » . « 4 »

--> ( 1 ) . سعيد بن يسار از اصحاب امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام است . نجاشى او را توثيق كرده و نوشته است كتابى دارد . ( 2 ) . رغبت و رهبت در اين حديث اشاره به آيهء شريفه « وَ يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً » ( سورهء انبياء / 90 ) دارد ؛ يعنى : و در حال بيم و اميد ما را مىخواندند . ( 3 ) . بحار الانوار ، ج 93 ، ص 158 . رغبت به معنى شوق و رهبت به معنى ترس ، تضرّع به معنى زارىكردن و اظهار ذلّت نمودن ، ابتهال به معنى تضرّع و زارى در دعا و تبتّل به معنى انقطاع از غير خدا و توجه كامل به خداست ، اين عناوين ، حالات مختلف در دعا هستند و حركاتى كه حضرت نشان داده نشانه‌ها و علاماتى است كه از وجود حالت درونى انسان خبر مىدهد و گرنه اين حركات به خودى خود هيچ تأثيرى در حالات انسان ندارد . ( 4 ) . بحار الانوار ، ج 93 ، ص 338 .